Cebula - Sklep ogrodniczy

 Statystyki
Statystyki
Jesteśmy też na facebooku.
POLUB NAS
Przejdź do treści

Menu główne:

Cebula

Porady > Warzywa - choroby
Cebula - choroby i ich zwalczanie
(wybór tematu przez kliknięcie na nim)

Wśród najważniejszych chorób cebuli należy wymienić

Ważnym czynnikiem ograniczającym w znacznym stopniu większość z tych chorób jest zmianowanie. Cebuli nie należy uprawiać na tym samym polu częściej niż co 3 – 4 lata. Plantacje cebuli nie powinny być również lokalizowane w pobliżu zbiorników wodnych i łąk, gdzie najczęściej występują długo utrzymujące się mgły. Warunki takie sprzyjają bowiem rozwojowi większości groźnych dla cebuli chorób.


Cebula - najważniejsze szkodniki i ich zwalczanie
Cebula należy do warzyw dość powszechnie atakowanych przez szkodniki. W uprawie cebuli można spotkać około 30 gatunków szkodników roślin, między innymi owadów, nicieni i roztoczy. Poważnym zagrożeniem dla cebuli jest jednak tylko kilka gatunków.
Najważniejsze z nich to:



Choroby grzybowe cebuli
                        
        
Alternarioza cebuli
Sprawca choroby: łac. Alternaria porri

Objawy choroby:
Alternarioza jest chorobą osłabionych roślin. Występuje między innymi na roślinach porażonych przez żółtaczkę. Na starszych liściach roślin, pojawiają się liczne, łączące się ze sobą, owalne lub nieregularne, żółte, a potem ciemnobrunatne lub czarne plamy. Na ich powierzchni występuje współśrodkowe strefowanie, które w czasie deszczowej pogody zostaje zasłonięte przez aksamitny, brunatny nalot. Porażone części stopniowo pękają i wykruszają się. Choroba ta obniża jakość i ilość plonu.
Zwalczanie:
Wykonywanie zabiegów zapobiegających osłabieniu roślin i występowaniu innych chorób. W razie wystąpienia chorby - stosowanie zarejestrowanych preparatów do zwalczania choroby.
Zobacz preparaty zwalczające Alternarioza cebuli:
Acrobat MZ 69 WG
Helm Cymi 72,5 WP
Ekonom MC 72,5 WP
Signum 33 WG
Infinito 687,5 SC
Mildex 711,9 WG
Amistar 250 SC
Amistar Opti 480 SC
Penncozeb 80 WP
Vondozeb 75 WG


powrót na początek strony

                         

Antraknoza cebuli
Sprawca choroby: łac. Colletotrichum circinans

Objawy choroby:
Patogen występuje na różnych gatunkach roślin uprawnych szczególnie w okresie upalnego lata. Objawy występują zwykle na suchej łusce cebuli w postaci czarnych plam o średnicy 2-3 cm. Na powierzchni tych przebarwień tworzą się koncentrycznie rozmieszczone złoża zarodników grzyba. Opisane zmiany są przyczyną żółknięcia, więdnięcia i zamierania liści. Antraknoza wpływa na obniżenie plonu owoców pomidora, ponadto wpływa na pogorszenie jakości plonu, gdyż owoce są drobniejsze.W Polsce choroba występuje na cebuli sporadycznie i nie ma większego znaczenia gospodarczego.
Zwalczanie:
Przestrzeganie kilkuletniego zmianowania. Zaprawianie nasion i opryskiwanie roślin zarejestrowanymi fungicydami. Nie uprawiać cebuli o białych łuskach w bliskim sąsiedztwie z cebulą o łuskach kolorowych. Podczas przechowywania cebuli zwracać szczególną uwagę, aby wilgotność powietrza nie przekraczała 75%.
Zobacz preparaty zwalczające Antraknoza cebuli:

    Amistar 250 SC , Tanos 50 WG,     Dithane Neotec 75 WG,
    Indofil 80 WP


powrót na początek strony

Mączniak rzekomy cebuli
Sprawca choroby: łac. Peronospora destructor

Objawy choroby:
Mączniak rzekomy jest jedną z najgroźniejszych chorób cebuli. Straty w plonach cebuli konsumpcyjnej dochodzą do 30 proc. a nasiennej mogą być większe niż 50 proc. Nasilenie choroby jest różne w różnych latach i zależy od przebiegu pogody w danym roku. Rozwojowi choroby sprzyja wilgotna pogoda, częste i obfite rosy oraz nieodpowiednie stanowiska - nisko położone, wilgotne, mało przewiewne. Objawy występują na cebuli z siewu, z dymki, z nasiennych. Porażeniu ulegają liście, pędy kwiatowe oraz cebula. Liście wyrastające z porażonych cebul są niedorozwinięte, jasnozielone, łukowato wygięte. Już w czerwcu zaczynają zamierać. Sprawca choroby występuje w cebulach w formie utajonej. Po wysadzeniu chorych cebul przerasta do rozwijających się wiosną liści, powodując systemiczne porażenie całych roślin. Na porażonych liściach i pędach nasiennych, pojawia się szary lub fioletowy nalot grzyba. Porażone pędy nasienne wykształcają zdrobniałe kwiatostany, dające niski plon nasion. Zaatakowane części roślin zamierają, a na zamarłych tkankach pojawiają się różne grzyby saprofityczne w postaci ciemnych nalotów. Grzyby te powodują rozkład obumarłych tkanek, co prowadzi do łamania się pędów kwiatowych. Załamane pędy nie rozwijają nasion.
Zwalczanie:
Niszczenie resztek porażonych roślin. Wybór odpowiedniego stanowiska pod uprawę cebuli. Przerwa w uprawie cebuli na polu, na którym wystąpiła choroba - minimum 3 lata. Używać tylko cebul pochodzących ze zdrowych plantacji. Odrzucać cebule o zgrubiałych szyjkach. Między plantacjami z siewu, a plantacjami nasiennymi i z dymki zachować izolację przestrzenną minimum 200 m. Przeprowadzać selekcję negatywną na plantacjach nasiennych - rozpocząć w pierwszej dekadzie maja i powtórzyć do drugiej połowy czerwca usuwając z pola zakażone resztki roślin. Opryskiwać według sygnalizacji lub od momentu wystąpienia pierwszych objawów choroby w odstępach co 7-14 dni. Należy pamiętać o dodaniu do fungicydów środków zwilżających.
Zobacz preparaty zwalczające Mączniak rzekomy cebuli:

    Helm Cymi 72,5 WP
    Ekonom 72 WP
    Dithane Neotec 75 WG
    Altima 500 SC
    Ekonom MC 72,5 WP
    Armetil M 72 WP
    Indofil 80 WP
    Acrobat MZ 69 WG
    Polyram 70 WG
    Signum 33 WG
    Infinito 687,5 SC
    Mildex 711,9 WG
    Amistar 250 SC
    Amistar Opti 480 SC
    Ridomil Gold MZ 67,8 WG
    Curzate M 72,5 WP
    Curzate Top 72,5 WG
    Galben M 73 WP
    Konkret Mega 72 WP
    Planet 72 WP
    Rywal 72 WP
    Tanos 50 WG
    Zignal 500 SC
    Ridomil Gold MZ Pepite 67,8 WG
    Fantic M WP
    Crocodil MZ 67,8 WG
    Penncozeb 80 WP
    Vondozeb 75 WG


powrót na początek strony

Szara pleśń
Sprawca choroby: łac. Botrytis cinerea

Objawy choroby:
Jest to jedna, z najpowszechniej występujących chorób roślin grzybowych. Objawy występują na wszystkich nadziemnych organach roślin i we wszystkich fazach rozwoju. W zależności od rodzaju porażonego organu i fazy rozwoju choroby, na roślinach występują wodniste plamy, brunatnienia, lokalne zgorzele, zgnilizny oraz obumieranie całych organów. Bardzo charakterystycznym objawem są oznaki etiologiczne w postaci szarego nalotu złożonego z grzybni zarodnikowania konidialnego, a także drobnych, czarnych sklerot. Porażone roślny w stadium siewek pokrywają się plamami gnilnymi w części podliścieniowej, przewracają i zamierają. Na organach starszych roślin tworzą się podobne plamy, na których występuje obfity, szary nalot, zwłaszcza na strąkach fasoli. U pomidora grzyb wywołuje zgniliznę łodyg, owoców, liści i kwiatów. U sałaty patogen powoduje szęsto zgniliznę szyjki korzeniowej i zamieranie liści.Na ogórkach głównym objawem jest gnicie zawiązków i owoców oraz niekiedy łodygi. Na główkach kapusty, różach kalafiora i brokuła, w okresie przed zbiorami pojawiają się początkowo brązowe, rozmyte plamy, a na nich szary nalot grzybni patogena.Grzyb występuje powszechnie jako sparofit, najczęściej na martwych resztkach roślin, które są źródłem infekcji pierwotnych zwłaszcza w warunkach wysokiej wilgotności. Uszkodzenia mechaniczne powodowane przez szkodniki oraz wysoka wilgotność sprzyjają rozwojowi choroby, która może rozwijać się w bardzo szerokim przedziale temperatur. Szara pleśń jest typowym posożytem słabych roślin, zakażając w pierwszej kolejności rośliny uszkodzone lub których wzrost jest osłabiony przez różne czynniki.
Zwalczanie:
Pod uprawę warzyw wybierać stanowiska przewiewne. Nie dopuszczać do zachwaszczenia, umiarkowanie nawozić azotem, zachowując odpowiednie proporcje do potasu i fosforu. Nie sadzić roślin zbyt gęsto. Starać się utrzymywać równomierną wilgotność w uprawach. Wszystkie prace pielęgnacyjne przeprowadzać w dni suche, gdyż w takich warunkach grzyb jest mniej aktywny, a powstałe zranienia szybciej się goją.Tam, gdzie szara pleśń wystąpiła w dużym nasileniu, przez kilka lat nie należy uprawiać warzyw podatnych na tę chorobę. Nie przedłużać zbiorów. Usuwać porażone części roślin oraz wszystkie pozostałości po zbiorze, które należy zakopać głęboko.
Zobacz preparaty zwalczające Szara pleśń:

Amistar 250 SC


powrót na początek strony

Zgnilizna szyjki cebuli
Sprawca choroby: łac. Botrytis aclada, B. squamosa, B. Byssoidea

Objawy choroby:
Jest to pospolita choroba okresu pozbiorczego cebuli, pora i czosnku. Objawy choroby trudno dostrzec w okresie wzrostu i podczas zbioru. Pierwsze objawy choroby mogą być widoczne już po wschodach cebuli w postaci nikłego zarodnikowania na powierzchni resztek okrywy nasiennej. Następnie od wierzchołka zamiera tkanka liścieni, a później wierzchołki liści. W dalszym okresie wegetacji aż do okresu zbioru następuje utajona faza rozwoju choroby. Do najgroźniejszej infekcji dochodzi najczęściej pod koniec okresu wegetacji cebuli, czyli od momentu załamywania się szczypioru do czasu zbioru z pola. Drogą infekcji jest najczęściej wierzchołek szyjki oraz uszkodzenia mechaniczne na łuskach zewnętrznych cebuli. W górnej części szyjki tkanka ciemnieje i gnije. Na powierzchni cebuli może wówczas wystąpić obfity szary nalot z czarnymi skupieniami – mikrosklerocjami (forma przetrwalnikowa grzyba). W okresie przechowywania choroba rozprzestrzenia się szybko, wynikiem czego jest masowe gnicie cebuli. Pierwotnymi źródłami choroby są: gleba ze sklerocjami, zakażone nasiona, zakażony materiał wysadkowy, cebula dymka, ząbki czosnku, resztki pożniwne, w tym głównie cebule pozostawione w polu. Wzmożonemu rozwojowi choroby sprzyja przedłużenie okresu wegetacji do września i wilgotna pogoda. Rozwojowi choroby sprzyja także wysoka wilgotność i opady deszczu w okresie załamywania się szczypioru i w trakcie dosuszania na polu. Szczególnie niebezpieczne są opady deszczu w okresie kwitnienia roślin na plantacjach nasiennych. Sprzyja to rozwojowi choroby, w wyniku czego dochodzi do zamierania kwiatostanów, torebek nasiennych z nasionami. Nasiona nie dojrzewają lub mają obniżoną wartość siewną. Zakażone nasiona stanowią pierwotne źródło choroby. Zgniliźnie szyjki może towarzyszyć współrzędnie gnicie bakteryjne cebul.
Zwalczanie:
Główną metodą walki z chorobą jest eliminowanie wszelkich źródeł pierwotnej infekcji. W tym celu trzeba unikać uprawy warzyw cebulowych po sobie, zwłaszcza w latach o przewlekłych opadach deszczu w okresie wegetacji i podczas zbiorów. Należy unikać długotrwałego dosuszania cebuli na polu po jej wykopaniu. Wysiewać nasiona o wysokiej wartości siewnej i kompleksowo zaprawione mieszaniną zapraw grzybobójczych. Cebulę wysadkową i dymkę należy zaprawiać na sucho lub na mokro
Zobacz preparaty zwalczające Zgnilizna szyjki cebuli:
Amistar Opti 480 SC


powrót na początek strony

 

  Zgnilizna twardzikowa
Sprawca choroby: łac. Sclerotinia sclerotiorum

Objawy choroby:
Jest to choroba grzybowa wielu roślin uprawnych. Występuje na warzywach korzeniowych oraz na fasoli, ogórku, sałacie. Na sałacie powoduje gnicie roślin u podstawy liści. W miejscach tych czasem pojawia się biaława grzybnia, z czarnymi, drobnymi sklerotami. Na ogórku i fasoli porażone owoce ulegają mokrej zgniliźnie, którą pokrywa również biały nalot grzybni. Na warzywach korzeniowych tuż przed zbiorami obserwuje się mokrą zgniliznę głowy korzenia, która może pokrywać się zarastającą białą grzybnią. Na łodygach wegetujących roślin tworzą się plamy gnilne, powiększające się wzdłuż pędu, opasując go. Prowadzi to do więdnięcia roślin powyżej tych miejsc. Wewnątrz porażonych pędów, (zwłaszcza ogórka i pomidora), rozwija się obfita grzybnia ze sklerotami (czarnymi punktami). Obok wysokiej wilgotności chorobie sprzyja niska temperatura nocą oraz częsta uprawa na tych samych stanowiskach roślin podatnych (np. sałaty i warzyw korzeniowych).
Zwalczanie:
Gdy choroba występuje w dużym nasileniu, zaleca się stosować 3-4 letnią przerwę w uprawie gatunków podatnych. Nie dopuszczać do nadmiernego zachwaszczenia. Należy zwracać uwagę na prawidłowe nawożenie mineralne, pamiętając o tym, że rośliny przenawożone azotem są podatniejsze na chorobę. W miarę możliwości chore rośliny, jak i resztki po zbiorach, powinno się usuwać i spalić lub głęboko zakopać (nie kompostować). W razie zagrożenia opryskać rośliny preparatem chemicznym.


powrót na początek strony

          

Zgorzel siewek
Sprawca choroby: łac. Pythium spp. /Rhizoctonia solani / Fusarium spp. / Phytophthora spp.

Objawy choroby:
Zgorzel siewek jest to choroba grzybowa, występująca w okresie kiełkowania nasion różnych roślin oraz produkcji rozsady, powodując masowe zamieranie kiełków przed wschodami (zgorzel przedwschodowa) lub siewek po wschodach (zgorzel powschodowa). Porażone kiełki brunatnieją, czernieją, przewracają się i zamierają. Na siewkach występują objawy żółknięcia i zamierania. Zniszczenie siewek poprzedzają objawy na korzeniach lub w części podliścieniowej, w postaci błyszczących, brunatnych plam. Wskutek porażenia części podliścieniowej siewek tworzą się przewężenia powodujące przewracanie się roślin.
Występowaniu zgorzeli siewek sprzyjają: duże zagęszczenie roślin, niskie temperatury w okresie wschodów oraz zbyt głęboki siew wydłużający wschody.
Zwalczanie:
Na rozsadnikach stosować tylko rozłożony kompost z dodatkiem piasku i mączki bazaltowej, co daje dobrą przepuszczalność podłoża i zapobiega nadmiernemu gromadzeniu się wody. Nasiona zaprawiać przed siewem. Po wysiewie nasion nie dopuszczać do zaskorupiania się gleby przed wschodami. Rozsadę przed wysadzeniem dokładnie przejrzeć i odrzucić wszystkie rośliny z objawami zgorzeli. Takie rośliny można przeznaczyć na kompost.
Zobacz preparaty zwalczające Zgorzel siewek:

    Nemasol 510 SL
    Sancozeb 80 WP
    Zaprawa nasienna T 75 DS/WS



powrót na początek strony

Głownia cebuli
Sprawca - grzyb: Urocystis cepulae Frost.
Objawy
Podobnie jak zgorzel siewek atakuje rośliny poprzez glebę. Jego zarodniki przetrwalnikowe zalegają w glebie przez wiele lat. Objawami choroby są ołowiowoszare smugi na szczypiorze w okresie wschodów. Po pewnym czasie w miejscu porażenia skórka pęka. Z tego miejsca wydostają się na zewnątrz liczne zarodniki grzyba, które zakażają glebę. Porażone rośliny zamierają. Grzyb może atakować również cebule tuż przed zbiorem, powodując smugowate ciemnienie łusek wewnętrznych podczas gdy na zewnątrz łusek okrywowych widoczne są czarne skupienia zarodników grzyba. Oczywiście takie cebule źle się przechowują.
Rozwój
Źródłem zakażenia roślin są zarodniki grzyba zalegające w glebie, które dostały się z porażonych roślin w okresie wegetacji. W glebie formy przetrwalnikowe tego grzyba mogą przetrwać nawet do 15 lat. Rozwojowi choroby i szybkiej infekcji roślin sprzyja niższa temperatura gleby, tj. w zakresie 14-19°C oraz umiarkowana wilgotność gleby. Zahamowanie infekcji i rozwoju choroby następuje przy temperaturze gleby powyżej 23°C. Okres podatności cebuli na zakażenie głownią w okresie wschodów jest krótki i ogranicza się zwykle do fazy kiełkowania. Rozwojowi choroby może sprzyjać zbyt wczesny wysiew cebuli lub długotrwały okres wiosennych chłodów.
Profilaktyka i zwalczanie
Nie uprawiać cebuli Na zakażonym polu przez okres conajmniej 4-5 lat
Pole przeznaczone pod cebulę nawozić nawozami organicznymi w roku poprzedzającym uprawę. (przyspieszenie kiełkowania nasion co polepsza kondycję młodych roślin.
    - zaprawiać nasion
    - uprawiać cebulę z rozsady lub dymki -rośliny w tej fazie wzrostu są odporne na zakażenie.
Najlepszym lekarstwem na tą chorobę jest jednak płodozmian tam gdzie on jest stosowany – nie ma problemu z tą chorobą.



powrót na początek strony

Fuzaryjna zgnilizna cebuli
Sprawcami są grzyby z rodzaju Fusarium spp.
Objawy
Źródłem infekcji jest zakażone gleba. Występuje najczęściej tam r gdzie cebulę uprawia się w monokulturze lub po innych warzywach cebulowych (por, czosnek). Choroba ta rozwija się dobrze na stanowiskach podmokłych i w zagłębieniach terenowych. W młodej fazie wzrostu cebuli powoduje żółknięcie liści, następnie placowe zamieranie roślin. W starszej fazie wzrostu objawy są widoczne dopiero w okresie zbioru lub przechowywania cebuli. Jest to wówczas gniciem cebuli od piętki. Dodatkowo może pojawiać się na cebuli różowobiały nalot grzybni.
Rozwój
Grzyb zimuje w postaci przetrwalników najczęściej wraz z resztkami porażonych roślin w glebie lub na porażonej cebuli w przechowalni. Infekcja roślin może zachodzić w szerokim zakresie temperatury, tj. od 13° do 30° C. Optymalna temperatura do zakażenia to 22-23° C, chociaż może on rozwijać się dobrze poza zakresem tych temperatur. Ważne jest to że choroba może rozprzestrzeniać się także z wodą, glebą, nasionami oraz może być przenoszona przez wiatr i owady.
Profilaktyka i zwalczanie
    Nie uprawiać cebuli w monokulturze i na stanowiskach podmokłych.
    Stosować kompleksowe zaprawianie nasion.
    Sortować cebulę przed złożeniem do przechowalni.



powrót na początek strony

Biała zgnilizna cebuli
Objawy
Występuje z reguły na polach, gdzie cebulę uprawia się w monokulturze lub po innych warzywach cebulowych (por, czosnek, szczypiorek, siedmiolatka). Powoduje zgorzel siewek i w konsekwencji brak wschodów. Zaatakowane rośliny mają charakterystyczny obfity, biały, watowaty nalot grzybni. Następnie pojawiają się kuliste, czarne sklerocja. W czerwcu, lipcu, rośliny zamierają płacowo. Po wyrwaniu cebul można zuważyć białą watowatą grzybnię u podstawy cebuli. Na plantacjach silnie zakażonych białą zgnilizną w końcowej fazie wzrostu, następuje masowe gnicie. Porażone rośliny gniją również podczas przechowywania.
Rozwój
Źródłem choroby jest zakażona gleba oraz zakażony materiał wysadkowy. Przetrwalniki grzyba (skłerocja) mogą przetrwać w glebie przez wiele lat lecz kiełkują wyłącznie w obecności roślin żywicielskich. Najlepsza temperatura dla rozwoju choroby to 17-21 °C. Natomiast temperaturze około 5° i powyżej 25°C grzyb rozwija się słabo.
Profilaktyka i zwalczanie
    - Stosować odpowiedni płodozmian -na polach zakażonych nie uprawiać cebuli przez okres 5-8 lat.
    - Przed siewem nasiona zaprawiać według zaleceń.
W przypadku stosowania dobrego płodozmianu nie ma mowy o wystąpieniu tej choroby, w przeciwnym razie zaprawianie nasion jest konieczne



powrót na początek strony

Zielona zgnilizna czosnku
sprawca: Penicillium verrucosum, Derkx var. cyclopium (West) Samson et al.
Objawy
Jest to choroba mało znana, lecz występująca powszechnie na wielu gatunkach roślin oraz produktach spożywczych. Objawia się zamieraniem główek czosnku i cebuli od piętki. Dochodzi do tego najczęściej w okresie przechowywania. Na zamierającej tkance powstaje obfity, niebieskozielony nalot zarodnikującej grzybni. W zależności od stopnia porażenia ząbków czosnku występuje brak wschodów bądź rośliny są osłabione, plon jest silnie zmniejszony.
Rozwój:
Grzyb atakuje najczęściej uszkodzone tkanki roślin.
Profilaktyka i zwalczanie
  - W okresie przechowywania utrzymywać optymalne warunki wilgotności i temperatury.
   - do przechowywania przeznaczać zdrowe i nieuszkodzone cebule.



powrót na początek strony

Żółta karłowatość cebuli
 sprawca: Onion yellow dwarf virus (OYDV)
Objawy
Wirus atakuje cebulę, czosnek, szalotkę, pory, żonkile, narcyzy i wiele chwastów. U podstawy porażonych liści zaobserwować można jasnozielone, z czasem żółknące smugi, sukcesywnie obejmujące swym zasięgiem pozostałe części blaszki. Liście są słabe, spłaszczone, pofałdowane i zwisające. U chorych cebul szyjka nie zasycha, ponieważ rośliny wciąż wytwarzają nowe liście. Często choroba przebiega bezobjawowo, zwłaszcza podczas niskiej temperatury i w pierwszym roku uprawy. Cebula porażona wirusem w czasie przechowywania ulega łatwo zakażeniu szarą pleśnią.
Rozwój:
Pierwotnym źródłem infekcji jest zawirusowana cebula wysadkowa i dymka. W trakcie wegetacji wirus przenoszony jest w sposób nietrwały, przez wiele gatunków mszyc, a także mechanicznie podczas obcinania szczypioru. Pierwsze symptomy chorobowe pojawiają się po 9-15 dniach od zakażenia. Rozwojowi patogena sprzyja nadmierne nawożenie potasem i późny termin siewu nasion.
Profilaktyka i zwalczanie
    - Przestrzegać prawidłowego zmianowania.
    - Plantacje cebuli z siewu nie zakładać w pobliżu plantacji nasiennych i cebuli z dymki.
    - Usuwać rośliny z objawami choroby.
Bardzo ważna jest tutaj selekcja roślin, ponieważ ich usunięcie z pola przeciwdziała, dalszemu rozprzestrzenianiu się tej choroby. Ważne jest tutaj też ochrona przed owadami , które mogą przenosić tę chorobę. Do wymienionej wyżej mszycy, dołączyć można i wciornastki ale także i inne. Nie wystarczy jedna selekcja, bo nie na wszystkich roślinach od razu ujawni się wirus. Po każdej selekcji dobrze byłoby zrobić oprysk niszczący owady ssące (oczywiście jeśli występują)



powrót na początek strony
Szkodniki cebuli:

Chowacz szczypiorak
łac. Ceutorhynchus suturalis

Opis gatunku i szkodliwość:
Owad dorosły, długości do 3mm jest koloru czarnego, pokryty szarymi łuskami, z jaśniejszą linią biegnącą środkiem ciała. Jajo owalne, żółte, do 0.5mm. Larwa jest beznożna, długości do 7mm, koloru żółtego z brązową głową. Przepoczwarcza się ona w kokonie w ziemi. Zimują chrząszcze na miedzy, w ściółce, a także pod grudkami ziemi. Na wiosnę przechodzą na pola, gdzie odżywiają się szczypiorem, a samice składają jaja w jego tkankę. Larwy żerują wewnątrz szczypioru. Chrząszcze następnego pokolenia pojawiają się w lipcu i sierpniu. Na zewnątrz szczypioru są widoczne wąskie, podłużne jasne pasemka z nieuszkodzoną od zewnątrz skórką. Od środka brak miękiszu liścia, który został wygryziony przez larwy. Na szczypiorze jest także widoczny rząd drobnych otworów wygryzionych przez chrząszcze. Silnie uszkodzone liście żółkną, a następnie przedwcześnie zasychają. Największe szkody wyrządzają w maju i czerwcu.
Zwalczanie:
Niszczyć resztki pozbiorcze cebuli. Jesienią, w pasie położonym wzdłuż przyszłorocznego pola, można sadzić dymkę. Chrząszcze gromadzące się wczesną wiosną na wschodzącym szczypiorze można wówczas zwalczać stosując insektycydy, a następnie przyorać. Zabiegi ochronne należy rozpocząć w okresie, kiedy rośliny osiągną fazę 1-3 liści.
Zobacz preparaty zwalczające Chowacz szczypiorak:
    Fastac 100 EC
    Karate Zeon 050 CS



powrót na początek strony

Nicienie
Zobacz preparaty zwalczające Nicienie:

    Nemasol 510 SL



powrót na początek strony

Piętnówki
Rodzaj: łac. Mamestra spp.
Rodzaj: łac. Polia spp.

Szkodliwość piętnówek:
Szczypior mogą uszkadzać gąsienice kilku powszechnie występujących polifagicznych gatunków. Są to m.in. gąsienice różnych gatunków piętnówek.
Zwalczanie:
W przypadku uszkadzania ponad 10% roślin należy przeprowadzić zabieg chemiczny opryskując rośliny jednym z insektycydów podanych do zwalczania wgryzki szczypiorki. Zabieg należy ograniczyć tylko do miejsc ich występowania na polu.
Zobacz preparaty zwalczające Piętnówki:

    Sherpa 100 EC



powrót na początek strony

Rolnice
łac. Agrotis spp.

Opis rodzaju i szkodliwość:
Nazwę rolnica nosi szereg gatunków motyli należących do rodziny sówkowatych (Noctuidae) i mających zbliżoną biologię.
Rolnice stanowią grupę szkodników glebowych. Spośród licznych gatunków kilka występuje u nas w dość dużym nasileniu i atakuje rozmaite rośliny uprawne. Najczęściej notuje się je na zbożach, trawach, ziemniaku, buraku, warzywach i roślinach ozdobnych. Żer gąsienic obserwuje się zarówno w lecie, jak i jesienią. Warzywa w pełni wegetacji bywają podcinane u nasady, a liście zjadane są przez gąsienice ukryte w glebie.
Motyle kryją się w czasie dnia wśród roślin przy powierzchni gleby, a latają wieczorami. Gąsienice są nagie, zwykle ciemne, z podłużnymi paskami i punktami. Początkowo żerują na roślinach, starsze gąsienice kryją się w glebie i tam żerują na korzeniach i bulwach lub wychodzą w nocy na powierzchnię i podgryzają u nasady rośliny, które przewracają się. Wówczas gąsienice wciągają poszczególne liście do swej kryjówki i tam je zjadają. Charakterystyczną cechą gąsienic jest spiralne zwijanie się ich w czasie spoczynku lub w razie zaniepokojenia.Najczęściej u nas notowanymi gatunkami szkodliwymi na uprawach warzywniczych są:
    Rolnica czopówka - łac. Euxoa exclamationis
Motyle skrzydła porzednie mają barwy szarożółtej, o rozpiętości 40-45 mm. Tylne białe z żółtymi żyłkami. Gąsienica osiąga długość 50 mm, jest dość gruba, szarobrunatna z jasną linią grzbietową, od spodu popielata.
    Rolnica gwoździówka - łac. Rhyacia ypsilon
Rozpiętość skrzydeł motyla wynosi ok. 55 mm, przednie skrzydła są brunatnożółte, z plamką z kształcie litery Y. Gąsienica ma barwę ciemnozieloną i dorasta do 60 mm.
    Rolnica tasiemka - łac. Triphaena pronuba
Motyl skrzydła przednie ma rozpiętości 55 mm, są ciemnobrunatne. Tylne skrzydła są żółtobrunatne z chrakterystyczną czarną przpaską przy zewnętrznym brzegu. Gąsienica osiąga długość do 50 mm, jest popielatobrunatna z trzema jaśniejszymi, przerywanymi liniami na grzbiecie.
Zwalczanie:
Zaorywać odłogi, zawsze stosować podorywki i głęboką orkę jesienną. Zwalczać chwasty na polach uprawnych i w ich pobliżu. Zwalczać gąsienice zgodnie z zaleceniami zarejestrowanymi zoocydami.
Zobacz preparaty zwalczające Rolnice:
    Bulldock 025 EC



powrót na początek strony

   

Śmietka cebulanka

łac. Delia antiqua

Opis gatunku i szkodliwość:
Owadem dorosłym jest oliwkowo szara muchówka, długości 6-7mm. Jajo jest białe, długości do 1mm, wyraźnie żeberkowane. Beznożna, biaława larwa osiąga długość do 7mm. Bobówka /poczwarka/ jest nieco krótsza od larwy i zabarwiona na kolor brązowy. Śmietka cebulanka zimuje w postaci bobówki w ziemi na głębokości do 12 mm. Muchy pierwszego pokolenia wylatują od końca kwietnia składając jaja około 7-14 dni później u nasady roślin lub pod grudkami ziemi. Na starszych roślinach, samice składają jaja między łuski lub w pobliżu piętki. Larwy pierwszego pokolenia żerują od maja do początku lipca. Muchy drugiego pokolenia pojawiają się w połowie lipca, a larwy żerują od końca lipca do zbiorów. Dwa pokolenia w ciągu jednego roku. Uszkodzony szczypior więdnie, żółknie i zasycha. Rośliny pozbawione są korzeni, a tkanka gnije od dołu. Największa szkodliwość larw przypada w okresie, kiedy rośliny znajdują się w fazie 1-3 liści. Drugie pokolenie uszkadza także wchody cebuli ozimej.
Zwalczanie:
Unikanie częstej uprawy cebuli na tym samym polu lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie. Wskazane jest wykonanie głębokiej orki po ostatnim zbiorze. Część bobówek jest wówczas wyrzucana na powierzchnię gleby, gdzie jest zjadana m.in. przez ptactwo lub ginie w okresie zimowym pozostając na powierzchni ziemi. Nie należy dopuszczać chwasty do kwitnienia, ponieważ przyciągają one muchówki odżywiających się nektarem. Zaleca się profilaktyczne oraz interwencyjne stosowanie środków ochrony roślin.
Zobacz preparaty zwalczające Śmietka cebulanka:
        Karate Zeon 050 CS


powrót na początek strony

      

  Wciornastek tytoniowiec Thrips tabaci
Objawy
Żerują owady dorosłe i larwy wysysając soki z liści. Na szczypiorze są widoczne początkowo białosrebrzyste plamki, które z czasem zlewają się. Szczypior staje się wówczas szary, ulega deformacji, załamuje się, żółknie i zasycha. W miejscu żerowania, wciornastki pozostawiają swoje odchody w postaci czarnych plamek. Uszkodzone rośliny słabo rosną i wykształcają małe cebule.
Rozwój
Owad dorosły, długości do 0.9 mm /samiec/ i do 1.3 mm /samica/, jest koloru od żółtego do ciemnobrunatnego. Skrzydła obrzeżone strzępiną. Larwa podobna do osobnika dorosłego jest bezskrzydła, początkowo koloru białego, później żółtawego. Nimfa jest również żółtawa, z zaczątkiem skrzydeł. Zimują dorosłe osobniki w zeschniętych resztkach łusek cebuli lub chwastów, na miedzach, a także w wierzchniej warstwie ziemi. Z kryjówek wychodzą wczesną wiosną, gdy tylko ruszy wegetacja roślin. Początkowo żerują i rozmnażają się na roślinach dziko rosnących w miejscu zimowania, a później przechodzą na pola cebuli, uszkadzając ją w różnych fazach rozwojowych. Ich masowy rozwój rozpoczyna się zwykle w połowie maja i trwa aż do zbioru cebuli. Samica żyje przeciętnie do 40 dni składając około 100 jaj. Jaja, których rozwój trwa do 6 dni, są składane pojedynczo w tkankę. Rozwój larwy trwa do 14 dni. Po tym okresie przepoczwarcza się w ziemi. W jednym roku może rozwijać się od 4 do 6 pokoleń.
Profilaktyka i zwalczanie
Rozprzestrzenianiu się szkodników zapobiega: niszczenie resztek pożniwnych oraz głęboka orka. Obecność 6-10 wciornastków na roślinie jest sygnałem do rozpoczęcia zabiegu w postaci opryskania plantacji jednym z polecanych insektycydów. Zabieg należy powtórzyć po 5-7 dniach, z uwagi na to, że część populacji szkodnika przebywa przejściowo w ziemi wchodząc z powrotem na rośliny po przejściu stadium nimfy.
Jak mały to szkodnik, a jak bardzo uciążliwy i trudny do zwalczenia. Nie może być w żaden sposób lekceważony. W ostatnich latach, kiedy nasz klimat generalnie złagodniał znajduje on sobie dobre warunki do przezimowania. Z tego względu bardzo szybko poraża wiosną, wszelkie oziminy. Szkodnik ten bardzo łatwo migruje z rośliny na roślinę (nie są tutaj żadną przeszkodą jego zdeformowane skrzydełka), tak, że może przechodzić z plantacji, która kończy okres wegetacji na młodsze rośliny. Tak dzieje się w przypadku wysiewu letniego cebuli ozimej, gdzie migruje on z dojrzewających zbóż na młode siewki cebuli stanowiąc duże zagrożenie. Jego populację ograniczają ulewne deszcze które spłukują go z roślin i przyklepują do ziemi. Z obserwacji wynika że liczebność tego szkodnika ostatnio wzrasta.. Tak naprawdę preparaty polecane do zwalczania wciornastka, jedynie ograniczają jego liczbę a nie likwidują całkowicie

Do interwencyjnego zwalczania wciornastków aktualnie zaleca się następujące insektycydy:
Fastac 100 EC
Bulldock 025 EC (0,2 l/ha),
Cyperkill Max 500 SC (0,05 l/ha),
Fastac 100 EC (0,09 l/ha),
Karate Zeon 050 CS (0,12 l/ha),
Sumi-Alpha 050 SC (0,2 l/ha).
Alfazot 025 EC
Sherpa 100 EC
Działają one skutecznie w temperaturze powietrza od 15 do 25°C. Zabiegi najlepiej wykonywać w godzinach porannych bądź wieczornych.Środki należy stosować przemiennie; przynajmniej dwa z wymienionych insektycydów.


powrót na początek strony

  

 Wgryzka szczypiorka
łac. Acrolepiospis assectella

Opis gatunku i szkodliwość:
Owadem dorosłym jest szarobrunatny motyl długości do 8mm i rozpiętości skrzydeł do 15 mm. Jajo jest owalne, długości do 0,3 mm, kremowożółte. Gąsienica długości do 10 mm jest kremowa, z szarymi brodawkami wzdłuż ciała i brązową głową. Poczwarka długości do 8 mm, jest początkowo brązowego później ciemnobrunatnego koloru. Zimują motyle w resztkach pożniwnych, miedzach i w przechowalniach, jeżeli były przeniesione z nasiennikami. Gąsienice pierwszego pokolenia żerują przede wszystkim na plantacjach nasiennych, a drugiego pokolenia na szczypiorze cebuli z wiosennego siewu. Gąsienice trzeciego pokolenia żerują na nasiennikach cebuli, cebuli siedmiolatce i porze. Gąsienice przeobrażają się one w oprzędzie na różnych częściach rośliny. Zimują motyle. Na szczypiorze są widoczne podłużne, jasne pasemka, z wygryzionym przez gąsienice od wewnątrz miękiszem liścia. Z zewnątrz, skórka szczypioru nie jest uszkodzona. Gąsienice uszkadzają także pędy nasienne, dno kwiatowe oraz nasiona.
Zwalczanie:
Wskazane jest usuwanie i niszczenie resztek pożniwnych – pozostałości po plantacji cebuli. Samice składają jaja najczęściej na obrzeżu pola, stąd też, przy niewielkim nasileniu szkodnika, zabieg można ograniczyć do zewnętrznych pasów plantacji. Zabiegi ochronne w postaci opryskiwania plantacji należy wykonać środkami chemicznymi.
Zobacz preparaty zwalczające Wgryzka szczypiorka:
    Fastac 100 EC
    Karate Zeon 050 CS


powrót na początek strony

  

 Poskrzypka cebulowa
Objawy
Żerują chrząszcze i larwy na zewnątrz i wewnątrz liści. W szczypiorze są widoczne otwory z poszarpanymi brzegami. Szczypior często łamie się lub jest ścięty w górnej części. Na jego powierzchni są widoczne ciemne odchody szkodnika. Larwy żerują także na innych roślinach cebulowych.
Rozwój
Chrząszcz jest koloru ceglastobrązowego długości do 8 mm. Larwa jest koloru brunatno-żółtego, długości do 8 mm. Przed przepoczwarczeniem się, larwa przybiera kolor brunatnoceglasty. Brunatnoszara poczwarka znajduje się w luźnym kokonie.
Zimują chrząszcze i poczwarki w glebie lub ściółce. W okresie wiosennym chrząszcze przelatują na pola cebuli, zasiedlając wchodzące rośliny. W maju i czerwcu, samice składają jaja na dolnej części szczypioru. Okres rozwoju jaja trwa około 7-10 dni. Żerowanie larw na roślinie trwa 16-20 dni. Po zakończeniu żerowania, larwy opuszczają się do ziemi. Stadium poczwarki trwa około 20-22 dni. Poskrzypka występuje w dwóch pokoleniach: pierwsze żeruje w maju i czerwcu, a drugie - lipcu i sierpniu
Profilaktyka i zwalczanie
Obecność szkodnika można najwcześniej stwierdzić na cebuli siedmiolatce, dymce lub cebuli wysadkowej. Można je użyć jako rośliny przynęcające, posadzone wzdłuż zakładanej plantacji z siewu. Gromadzące się chrząszcze zniszczyć, opryskując je odpowiednim insektycydem. W przypadku silniejszego opanowania plantacji, należy ją opryskać jednym z insektycydów zalecanych do zwalczania chowacza szczypioraka. Dawniej polecano Talstar 100 EC ale obecnie środek ten jest już wycofany.
Obecnie właściwymi insektycydami wydają się:
Actellic 500 EC,
Decis 2,5 EC,
Karate Zeon 050 CS,
Sumi-Alpha 050 EC.


powrót na początek strony

 Udnica cebulówka (Eumerus strigatus).
Objawy
Larwy żerują między formującymi się łuskami. W późniejszym okresie żerują gromadnie wewnątrz cebul zmieniając ją w gnijącą masę z wysychającymi, zewnętrznymi łuskami. Udnica opanowuje starsze rośliny, wcześniej uszkodzone mechanicznie lub przez śmietkę cebulankę czy też inne szkodniki. Ich masowe żerowanie przyspiesza gnicie roślin, a porażone cebule nie nadają się do przechowywania.
Rozwój
 Owadem dorosłym jest ciemna muchówka o metalicznym, zielonym kolorze długości do 9 mm. Beznożna larwa, jest brudnobiała. Szarobrązowa bobówka jest długości do 8 mm. Bobówki zimują w glebie, między łuskami gnijących cebul lub w pędzie kwiatowym. W czerwcu wylatują muchówki pierwszego pokolenia. Składają one jaja na młodych roślinach. Samice drugiego pokolenia, których lot przypada na sierpień i wrzesień, składają często jaja na roślinach uszkodzonych przez śmietkę cebulankę. Rozwój larw trwa od 18 do 25 dni.
Ochrona
 Szkodnika skutecznie zwalcza się tymi samymi sposobami i środkami chemicznymi co śmietkę cebulankę.


powrót na początek strony

 Miniarka cebulówka (liromyza cepae)
Objawy
Larwy żerują wewnątrz szczypioru zdrapując miękisz. Muchówka, długości do 2 mm, posiada czarne odnóża oraz żółtawą głowę i czułki. Beznożna larwa, długości do 6 mm jest biała, z sześcioma wyrostkami na końcu ciała. Larwa tworzy bobówkę o długości do 3 mm, żółtobrązowego koloru.
Rozwój
Miniarka zimuje w stadium bobówki w glebie w miejscu żerowania larw. Muchówki wylatują w maju. W czerwcu można na szczypiorze zauważyć charakterystyczne nakłucia w postaci szeregowo ułożonych jasnych plamek. Są to nakłucia spowodowane przez samicę miniarki, która do tkanki składa jaja w ilości 1-3 sztuk w jedno miejsce. Rozwój larw trwa przeciętnie 2 tygodnie. Po tym czasie larwy schodzą do ziemi.
Profilaktyka i zwalczanie
Głęboka orka przedzimowa uniemożliwia części populacji muchówek wiosenne wyjście z ziemi. Przy większym nasileniu szkodnika należy unikać częstego uprawiania roślin cebulowych na tym samym polu lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie. Przestrzegać prawidłowego zmianowania upraw. Przy zwiększonej szkodliwości tej miniarki należy przeprowadzić zabieg chemiczny w formie oprysku.


powrót na początek strony

 Rozkruszek korzeniowy (Rhizoglyphus echinopus)
Objawy
Szkodnik ten występuje na polu w okresie wegetacji cebuli, a także w przechowalniach. Zasiedla starsze rośliny. Rozkruszki żerują początkowo na brzegach piętki, wchodząc później w głąb mięsistych łusek, rozkruszając je. Pod wpływem żerowania, piętka zmienia się w spróchniałą masę i odpada, a reszta cebuli gnije. Najchętniej opanowują rośliny wcześniej uszkodzone przez inne szkodniki oraz choroby przenoszą patogeniczne mikroorganizmy.
Rozwój.
Ciało rozkruszka jest bezbarwne, błyszczące, silnie wypukłe, długości do 0.5 mm. Odnóża są beżowe, z kolcami na stopach. Larwa jest bezbarwna, płaska, ruchoma, długości do 0.3 mm. Zimują osobniki dorosłe i nimfy w resztkach pożniwnych, przechowalniach, szklarniach, pieczarkarniach, kompoście. Oprócz roślin, rozkruszki mogą rozwijać się w ziemi, rozkładających się szczątkach roślinnych i zwierzęcych, grzybach i produktach magazynowych w temperaturze od + 3 do 31°C i wilgotności powietrza powyżej 86%. Dorosłe rozkruszki, w zależności od temperatury, żyją od 35 do 90 dni. Samice rozpoczynają składać jaja, kiedy temperatura powietrza przekracza 4- 10°C. W ciągu całego życia składają one na cebuli do 100 jaj, chociaż na innych roślinach mogą złożyć do 700 jaj. Szkodniki te rozprzestrzeniają się z ziemią i opanowanymi produktami rolnymi. Na polu, rośliny są masowo porażane w pełni sezonu wegetacyjnego.
Profilaktyka i zwalczanie
Regularne usuwanie i niszczenie porażonych roślin w polu. Kontrolowanie cebul przeznaczonych do przechowywania. Z opanowanych cebul można też usuwać zewnętrzne łuski, od których rozkruszki rozpoczynają zasiedlanie roślin. Złożoną w przechowalni cebulę należy układać w cienkich warstwach, w niskiej temperaturze i wilgotności, w przewiewnym miejscu. Puste przechowalnie należy dezynfekować za pomocą siarki (10 g na l m3) lub przez gazowanie bromkiem metylu /20-25 g na l m3/.


powrót na początek strony

 Przędziorek chmielowiec (Tetranychus urticae)
Rozwój
Ciało przędziorka jest bezbarwne, wielkości do 0.5 mm. Efektem żerowania na szczypiorze jest powstawanie jasnych plamek, które przy liczniejszym występowaniu przędziorków, zlewają się powodując żółknięcie i wyginanie się szczypioru. Zasiedlają rośliny "placowo", przeważnie na plantacjach zlokalizowanych w pobliżu upraw pod osłonami lub sadów. Zwalcza się je przez opryskiwanie porażonych powierzchni .
Jest bardzo  rzadko spotykany na cebuli. Preferuje inne rośliny.


powrót na początek strony

     

 Niszczyk zjadliwy (Ditylenchus dipsaci)
Objawy
Porażone siewki nabrzmiewają u podstawy, ulegają zniekształceniu i mają poskręcany szczypior. U starszych roślin porażone łuski stają się gąbczaste, roślina gnije od piętki i pozbawiona jest korzeni. Nasada szczypioru wychodząca z cebuli jest zgrubiała, mączasta. Liście żółkną i zamierają. Szkodnik występuje "placowo", stąd na polu są widoczne skupiska zamierających roślin. Roślinami żywicielskimi jest około 400 gatunków roślin. Oprócz cebuli, szkodliwość tego gatunku stwierdzono dotychczas w stosunku do następujących upraw: czosnku, selera, pietruszki, bobiku, bobu, ziemniaka. Obecność od 5 do 10 osobników na 0.5 dcm3 gleby powoduje istotny spadek plonu. Na glebach cięższych niszczyk występuje w liczniejszych populacjach może przeżyć dłuższy okres czasu bez rośliny żywicielskiej.
Rozwój
Nicienie są bezbarwne, wrzecionowatego kształtu, długości do 1.5 mm. W szczytowej części ciała znajduje się sztylet, którym niszczyk wkłuwają się do komórek roślinnych. Ciało dojrzałych samic ulega zgrubieniu; w ciągu swego życia składają do 500 jaj w tkankę rośliny. Rozwój nicienia zaczyna się od jaja, poprzez 4 stadia młodociane do formy dorosłej. W temperaturze od 13 do 18°C okres rozwoju trwa 17-23 dni. Poniżej + 1°C i powyżej temperatury +36°C czynności życiowe zostają zahamowane. Zakres podanych temperatur pozwala na wydanie kilkunastu pokoleń w ciągu roku. Niszczyk rozwija się przede wszystkim w tkance łodygi, a także w szczypiorze, cebuli lub korzeniach zapasowych. Zimuje w glebie, w szczątkach roślinnych, nasionach, wysadkach i dymce.
Profilaktyka i zwalczanie
Niszczyk przenosi się przede wszystkim z wysadkami oraz nasionami cebuli. Stąd też, konieczna jest kontrola jakościowa nasion i wysadków przed ich siewem lub sadzeniem. Porażony materiał roślinny nie może być użyty do sadzenia. Natomiast porażenie rosnących roślin następuje poprzez larwy znajdujące się w ziemi. W okresie wegetacyjnym, w miarę możliwości, chore rośliny należy usuwać. Na porażonym polu należy przerwać uprawę cebuli i innych roślin żywicielskich na okres 5-8 lat. Większą przerwę stosuje się na cięższych glebach. Na porażonym polu należy unikać uprawiania po sobie następujących gatunków roślin: cebuli, czosnku, selera, pietruszki, bobu, bobiku i ziemniaków. Niszczyk nie rozwija się natomiast na następujących uprawach: pszenicy, życie, jęczmieniu, kukurydzy, fasoli, grochu, wyce, marchwi, buraku, roślinach kapustnych, sałacie, pomidorze, ogórku.


powrót na początek strony
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego